شمس الدين حافظ
394
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
310 - « سر كوى تو » گلعُذارى ز گلستانِ جهان ما را بس * زين چمن سايهء آن سرو روان ما را بس من و همصحبتىِ اهلِ ريا ؟ دورم باد * از گرانانِ جهان رَطلِ گران ما را بس قصرِ فردوس به پاداشِ عمل مىبخشند * ما كه رنديم و گدا ديرِ مغان ما را بس بنشين بر لبِ جوى و گذرِ عمر ببين * كاين اشارت ز جهانِ گذاران ما را بس نقدِ بازارِ جهان بنگر و آزارِ جهان * گر شما را نه بس اين سود و زيان ما را بس يارِ با ماست چه حاجت كه زيادت طلبيم ؟ * دولتِ صحبتِ آن مونس جانِ ما را بس از دَرِ خويش خدا را به بهشتم مفرست * كه سرِ كوى تو از كَون و مكان ما را بس حافظ ، از مَشْرَبِ قسمت گِله بىانصافيست * طبعِ چون آب و غزلهاىِ روان ما را بس * توضيحات : گلعذار ( گل چهره ) گلستان جهان ( گلزار گيتى ) اين چمن ( جهان ) سر و روان ( يار - محبوب ) دورم باد ( فعل دعايى - بعيد است از من الهى دور باشد ) رطل ( پيمانه ) رطل گران ( پيمانه سنگين ) قصر فردوس ( كاخ بهشت ) پاداش عمل ( جزاى كردار ) دير مغان ( صومعه پير مغان ، محفل سالكان ) نقد بازار ( سود و زيان تجارت ) دولت صحبت ( نعمت همنشينى ) كون و مكان ( عالم بالا و هستى ) مشرب ( آبشخور - بهره ، نصيب ) طبع ( قريحه ) خدا را ( اختصاص - محض رضاى خدا ) معنى بيت ( 2 ) ( همصحبتى مردم رياكار از من دور باشد و از تمام اموال سنگين دنيا همين پيمانه سنگين مى عشق ما را كفايت مىكند ) معنى بيت ( 5 ) ( حال وضع حاضر دنيا را ببين و بلاى و رنج آن را تماشا كن اگر اين سود و زيان براى شما كافى نباشد براى ما كافى است ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 1 و 3 و 6 به ترتيب فرمايد : ( از گلستان جهان يك گل چهرهء زيبا روى براى ما كافى است و همچنين سايهء آن سرو روان در اين دنيا براى ما بس مىباشد ) ( كاخ بهشت را به پاداش عمل مىدهند ما كه قلندر گدا هستيم صومعهء پير مغان و محفل سالكان براى ما كافى است ) ( محبوب با ماست چه نيازى مىباشد كه طالب صفاى زيادتر باشيم ، زيرا دوستى و صحبت آن مونس جان ما را كافى است ) جنابعالى خود تفسير كنيد . 2 - اين نيت بر شما مبارك باد كه موجب فروغ دل و آسودگى خيال جنابعالى خواهد شد . پيشاپيش موفقيت جنابعالى را تبريك مىگويم و از شما مىخواهم كه در معرفى اين كتاب كوشا باشيد . 3 - اين نيت بادقت ، آگاهى و سرعت عمل حتما عملى مىگردد و جاى نگرانى وجود ندارد و نبايد زياد عجله كنى زيرا كارها خراب مىشود . 4 - بيمار شفا مىيابد و از مسافر جنابعالى تا 10 روز ديگر خبرهاى جالبى دريافت مىكنيد ، خريد خوبست ولى فروش را با دقت بيشترى انجام دهيد ، كسى قصد فريب دارد ، مواظب باشيد ، نذر خود را ادا كنيد و به پدر و مادر توجه خاص مبذول داريد ، اگر مىخواهيد ازدواج آنها سرنگيرد و انجام نيابد در 7 شب متوالى از سوره مباركه « نساء » آيه 22 را تا 5 آيه بعد از آن را با حضور قلب و معنى بخوانيد و اثر آن را مشاهده كنيد . 5 - خواجه در بيتهاى 4 - 7 به ترتيب فرمايد : ( كنار جوى آب بنشين و گذر عمر را مشاهده كن و از عبور آب قياس زندگى كن زيرا اين اشارهاى از بىثباتى جهان براى ماست ) ( حافظ خطاب به معشوق مىگويد : براى رضاى خدا مرا از درگاه خود به بهشت روانه مكن زيرا در دنيا و آخرت فقط سر كوى تو براى من كافى است ) تفسير كنيد .